Inglizcha texnik atamalar lug‘ati

Bu sahifa maqolalar ichida ko‘p uchraydigan inglizcha atamalarini bir joyga jamlaydi. Maqsad - atama amalda nimani anglatishini sodda o‘zbekcha izohlash.

Bir xil mahsulot yoki sahifaning ikki variantini solishtirib, qaysi biri yaxshiroq natija berishini tekshirish usuli.

Faqat javob yozib bermaydigan, balki maqsadga erishish uchun bir necha qadam tashlay oladigan AI tizim.

Tizim nima qilganini keyin tekshirish uchun qoldiriladigan izlar: qadamlar, qarorlar, chaqiriqlar va natijalar tarixi.

Qayta ishlatish mumkin bo‘lgan natijani vaqtincha saqlab, tezlikni oshirish va xarajatni kamaytirish usuli.

Asosan savol-javob shaklida ishlaydigan suhbat interfeysi. U doim ham agent darajasida harakat qilmaydi.

Jarayonning muhim nuqtalarini saqlab qo‘yish, shunda ish to‘xtasa keyin aynan o‘sha joydan davom ettirish mumkin bo‘ladi.

Modelga shu paytda berilgan foydali ma’lumotlar to‘plami: qoida, hujjat, oldingi xabarlar va vazifa tavsifi.

Model bir vaqtda ko‘ra oladigan matn hajmi. Shu limitdan oshsa eski yoki ortiqcha ma’lumot sig‘may qoladi.

Matnni ma’nosiga yaqin sonli vektorga aylantirish usuli. Ko‘pincha semantik qidiruv va RAG’da ishlatiladi.

AI javobi qanchalik to‘g‘ri, foydali yoki barqaror ekanini oldindan belgilangan mezonlar bilan baholash jarayoni.

Asosiy yo‘l ishlamasa, tizim o‘tadigan zaxira variant. Masalan, boshqa model yoki sodda rejimga tushish.

Modelni ma’lum uslub, domen yoki vazifaga yaqinlashtirish uchun qo‘shimcha ma’lumot bilan qayta moslash jarayoni.

Agent yoki model nimalarni qilishi mumkinligini cheklab turadigan xavfsizlik va nazorat qoidalari.

Model ishonchli gapirgandek ko‘rinsa ham, noto‘g‘ri yoki uydirma ma’lumot chiqarib yuboradigan holat.

Muhim joyda inson tasdiqi yoki aralashuvi saqlanadigan ish usuli. Ayniqsa risk yuqori bo‘lsa kerak bo‘ladi.

Bir amaliyotni bir necha marta ishga tushirsangiz ham, natija bir xil qolishini kafolatlash tamoyili.

So‘rov yuborilgandan foydalanuvchi natija ko‘rguncha o‘tadigan kechikish vaqti.

Large Language Model qisqartmasi. Katta matn korpuslarida o‘qitilgan va til bilan ishlaydigan model turi.

Model Context Protocol. Model yoki agentni tashqi vositalar va ma’lumot manbalari bilan izchil ulash usuli.

Tizim foydalanuvchi, jarayon yoki oldingi qarorlar haqida saqlab qoladigan foydali ma’lumot qatlami.

Vazifa bir emas, bir nechta agent o‘rtasida bo‘linadigan yondashuv. Har biri alohida rol bajaradi.

AI tizim ichida nima bo‘layotganini ko‘ra olish darajasi: log, trace, qadamlar va xatolar kuzatuvi.

Agentga qaysi amallar mumkin, qaysilari mumkin emasligini belgilaydigan ruxsat darajasi.

Personally Identifiable Information qisqartmasi. Shaxsni aniqlashga yordam beradigan maxfiy ma’lumotlar.

Modelga berilgan ko‘rsatma yoki topshiriq matni. Javob sifati ko‘pincha shu kirishga bog‘liq bo‘ladi.

Modelni yoki agentni chalg‘itish uchun unga zararli yoki yashirin ko‘rsatma kiritish hujumi.

Retrieval-Augmented Generation qisqartmasi. Model javob berishdan oldin tashqi manbadan kerakli ma’lumot olib keladi.

API yoki servis ma’lum vaqt ichida nechta so‘rov qabul qilishini cheklovchi qoida.

So‘rov muvaffaqiyatsiz tugasa, uni ma’lum qoida asosida qayta urinish mexanizmi.

Agentga berilgan xavfsiz, cheklangan ish muhiti. U yerda erkinlik bor, lekin zarar ko‘lami nazorat qilinadi.

Javob yoki ma’lumot oldindan belgilangan tuzilishga mos kelishini tekshirish usuli.

So‘z aynan bir xil bo‘lishini emas, ma’no yaqinligini topishga qaratilgan qidiruv usuli.

Joriy sessiya davomida saqlanadigan operatsion holat: qaysi qadamda ekani, nima bajarilgani va nima kutilayotgani.

Tizim holatini to‘g‘ri saqlash, yangilash va kuzatish uchun ishlatiladigan yondashuvlar to‘plami.

Javobni to‘liq kutmay, qismlarga bo‘lib foydalanuvchiga uzatish usuli. Bu interfeysni tezroq sezdiradi.

Erkin matndan kerakli maydonlarni ajratib olib, ularni aniq tuzilgan formatga joylash jarayoni.

Model javobini erkin matn emas, balki JSON, jadval yoki oldindan kelishilgan formatda olish usuli.

Modelning umumiy xulqi, roli va chegaralarini belgilab beradigan yuqori darajadagi ko‘rsatma.

Model javobida variantlilik darajasini boshqaruvchi parametr. Past bo‘lsa tartibliroq, baland bo‘lsa erkinroq bo‘ladi.

Model matnni ichkarida qayta ishlash uchun bo‘ladigan kichik birlik. Narx va limitlar ko‘pincha token bilan o‘lchanadi.

Agent foydalanishi mumkin bo‘lgan vositalar ro‘yxati va ularning qachon, qanday chaqirilishini belgilovchi qatlam.

Model yoki agentning brauzer, API, terminal, fayl tizimi yoki boshqa tashqi vositalardan foydalanishi.

Embedding ko‘rinishidagi vektorlarni saqlash va yaqin ma’nodagi yozuvlarni topish uchun mo‘ljallangan baza turi.

Bir nechta qadam, servis yoki agent o‘rtasidagi ish ketma-ketligini boshqarish qatlami.